شنوندگان از اثر آنها كر شده و رو به مرگ مىشتابند ، مانند اصوات جلاجل مصريان و بعضى آلات روميان مانند ارغنون و آلات مصوتّه ايرانيان كه فقط در جنگها معمول بوده است » . . . صنعت موسيقى در عهد ساسانيان بيشتر از اندازهء سابق وسعت يافته و هر فردى از افراد اين عائله اهتمام زيادى به ترقى دستگاه طرب داشته‌اند و حتى جاى مخصوصى به جهت استماع رامشگران ترتيب داده بودند كه بدان جايگه جمع گرديده به نغمه و سرود مشغول مىشده‌اند . . . سلاطين ايران قديم عادت بر آن داشتند كه هنگام خواب و خفتن با سماع و نغمه و سرود به خواب مىرفته‌اند . در دورهء ساسانيان موسيقى وزير مخصوص و وزارتخانهء منحصر بدان داشته و اردشير بابكان تشكيلاتى بر آن ترتيب داده و مراتب رجال سلطنت و خواص خود را به سه طبقه تقسيم نموده و قسمت سيم را نيز بر سه مرتبه قرار داده بود بدين ترتيب كه ظرفا و ندما در جرگهء اولى و ارباب غنا و سرود در درجه ثانى و عملهء چنگ و ناى در قسمت ثالث جاى داشته‌اند . . . « 1 » . مرحوم جلال الدين همائى نيز دربارهء تاريخچه موسيقى در دورهء ساسانى و دورهء اسلامى در ايران و غير آن ، تحقيقات سودمند و كارآمدى دارد كه بخشى از آن را با تلخيص در اينجا مىآورم : قبل از عهد ساسانيان بعض قسمتهاى موسيقى در ايران معمول بود و آلاتى داشته‌اند كه مواقع جنگ و فتح و ماتم و سور و اعياد مىنواخته‌اند . . . در زمان خسرو پرويز موسيقى در ايران خيلى ترقّى كرده است و باربد از موسيقىدانان و سازندگان عهد اوست . . .

--> « 1 » ارغنون : مجموعه مقالات محمد على تربيت ، ص 317 - 337 ، مقاله هاى « موسيقى و موسيقى شناسان ايران » ، « بربط » ، « ارغنون » .